Tour de France
De Franse orgelmuziek heeft een spectaculaire ontwikkeling doorgemaakt. Om hiervan een bescheiden beeld te geven is een keuze gemaakt uit werken van diverse componisten uit verschillende stijlperioden
1. Prélude (uit: ‘Te Deum’) Marc Charpentier (1634-1704)
Marc Charpentier componeerde als ‘maître de musique’ aan de Ste.Chapelle te Parijs vele kerkelijke werken. Deze Prelude uit het ‘Te Deum’ in D’ is bekend als herkenningsmelodie van de Eurovisie-uitzendingen.
2. Petite Suite Louis Couperin (1626-1661)
Chaconne–Sarabande-Pastourelle-Carillon
Louis Couperin was verbonden aan de Hofkapel van Lodewijk XIV en organist aan de St.Gervais te Parijs. Bijna twee eeuwen lang heeft het geslacht Couperin grote musici voortgebracht.
3. Thema met variaties Louis Cl. d’Aquin (1694-1772)
Louis Claude d’Aquin werd reeds op 12-jarige leeftijd aangesteld als organist te Parijs. In 1739 werd hij organist aan de hofkapel van Lodewijk XV en later ook van de Notre-Dame te Parijs. Hij is een vertegenwoordiger van de ‘Galante stijl’ (Rococo)
4. Marche des Marseillais Claude Balbastre (1727-1799)
(Thema: het Franse
Volkslied)
Claude Balbastre was organist aan de Notre-Dame te Parijs. In 1789 bracht de Franse Revolutie het muziekleven tot een absoluut dieptepunt. Veel kerken werden gesloten en orgels vernield. Balbastre verloor hierdoor veel van zijn werkzaamheden en bracht zijn laatste jaren in armoede door.
Met de ondergang van het Napoleontische keizerrijk in 1815 begon het culturele leven weer op te bloeien. De orgelbouwer Aristide Cavaillé-Coll bracht ingrijpende veranderingen in de orgelbouw en bracht het orkest als klankideaal op het orgel. Organisten werden hierdoor geïnspireerd en het orgelspel bloeide op.
5. Marche de procession Louis Lefébure-Wély (1817-1869)
Louis Lefébure-Wély was de meest gevierde organist van zijn dagen. Hij had als improvisator een onovertroffen reputatie. Veel orgels van Cavaillé-Coll werden door hem ingespeeld. In de ontwikkeling van het Franse orgelspel spelen o.a. Guilmant, Franck en Widor een toonaangevende rol.
6. Paraphrase over een thema Alexandre Guilmant (1837-1911)
uit Oratorium ‘Judas Maccabäus’, Georg Fr. Händel
Félix-Alexandre Guilmant volgde Widor in 1896 op als leraar van de orgelklas van het Parijse Conservatorium. Hij werd geroemd als virtuoos organist en improvisator. Uitzonderlijk voor die tijd waren zijn succesvolle tournees naar het buitenland, o.a. Amerika. Hij gaf lang vergeten werken van ‘Oud-Franse Orgelmeesters’ uit.
Pauze
7. Andantino César Franck (1822-1890)
César Franck was een begaafd, eenvoudig en minzaam mens. Hij was een groot componist en organist, maar ook een voortreffelijk pedagoog en hoofdleraar aan het Parijse Conservatorium Hij werd door zijn leerlingen zeer vereerd.
8. Andante cantabile Charles-Marie Widor (1844-1937)
uit : Symphonie no. V
Charles-Marie Widor werd na het overlijden van Lefébure-Wély in 1869 tot zijn opvolger benoemd als organist van de St. Sulpice te Parijs. Hij bleef daar 64 jaar. Widor maakte Parijs vertrouwd met de orgelkunst van Bach. Als componist omvat zijn oeuvre vrijwel alle muzikale genres.
9. Deux pièces pour l’orgue Théodore Dubois (1837-1924)
Marche des Rois-Mages & Toccata in G
Théodore Dubois was als leraar compositie en orgelspel aan het Parijse Conservatorium verbonden en later ook als directeur. Zijn functie als leraar werd door Widor overgenomen. Tevens was Dubois dirigent aan de St. Clothilde en de Madeleine te Parijs.
10. Improvisatie over Franse thema’s Sander van Marion
‘Au clair de la lune’& ‘Áh, vous dirai-je maman’
In de lange carrière van Sander van Marion heeft de Franse orgelmuziek altijd een aparte plaats ingenomen. Op zijn eigen, aansprekende manier heeft hij de ontwikkeling van deze muziek aan een breed publiek laten horen door zijn luisteraars mee te nemen op een muzikale reis onder het thema ‘Tour de France’ met werken uit de Barok tot en met de Romantiek.
Niet alleen in Nederland, maar ook ver daarbuiten verwierf hij zich een klinkende naam. Zijn vele concerten op historische en monumentale orgels in vooraanstaande muziekcentra in Europa, maar ook in Amerika en Canada, getuigen daarvan.
Als dirigent heeft Sander van Marion met zijn koren – waaronder gedurende 38 jaar !! dirigent van de COV Exultate Deo te Voorschoten – talloze concerten gegeven en dat niet alleen in eigen land, maar ook vele malen in het buitenland. Een aantal uitvoeringen waren Nederlandse en Europese premières.
Sander van Marion werd diverse malen onderscheiden, o.a. met de Stadspenning van de Gemeente Den Haag en als ‘gouden’ bekroning in 2012 met de Médaille d’Or van de Société Académique Arts-Sciences -Lettres te Parijs voor zijn inzet voor de Franse orgelcultuur. Een konink-lijke onderscheiding ontving Sander van Marion met zijn benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Meer informatie vindt u op: www.sandervanmarion.nl en You tube.
In de pauze en na het concert kunt u nog een kijkje nemen bij de cd tafel met o.a. de cd. Unieke orgels uit de hele wereld. Een gedeelte van de opbrengst van de dvd met feestelijke orgel- en koormuziek is bestemd voor het KWF Kankerbestrijding.